{"id":3839,"date":"2024-02-08T15:48:17","date_gmt":"2024-02-08T12:48:17","guid":{"rendered":"https:\/\/teknolojist.net\/?p=3839"},"modified":"2024-02-08T15:48:17","modified_gmt":"2024-02-08T12:48:17","slug":"alper-gezeravci-uzayda-yapilan-ilk-deneyi-yayinladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/?p=3839","title":{"rendered":"Alper Gezeravc\u0131 uzayda yap\u0131lan ilk deneyi yay\u0131nlad\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Alper Gezeravc\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n, 19 Ocak 2024&#8217;te uzaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, <strong>SpaceX<\/strong>&#8216;e ait Dragon kaps\u00fcl\u00fcyle yolculu\u011fa ba\u015flay\u0131p kalk\u0131\u015ftan 32 saat sonra Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtildi. 14 g\u00fcnl\u00fck g\u00f6rev s\u00fcreci sonras\u0131nda (kalk\u0131\u015f erteleme s\u00fcreci hari\u00e7), Gezeravc\u0131&#8217;n\u0131n 7 \u015eubat 2024&#8217;te d\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011funa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ifade edildi. \u0130lk deneyin videosunun ise bug\u00fcn T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131 taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-3840 size-large\" src=\"https:\/\/teknolojist.net\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/alper-gezeravci-deney-1024x576.jpg\" alt=\"alper gezeravc\u0131 deney\" width=\"1024\" height=\"576\" \/><\/p>\n<p>Yap\u0131lan deneyde, mikro yer \u00e7ekimi ortam\u0131nda cisimlerin hareket dinamiklerinin incelendi\u011fi ve bir cismin yer \u00e7ekiminin s\u0131f\u0131r kabul edilebildi\u011fi\u00a0 ortamda d\u00f6nme, atalet momenti gibi de\u011fi\u015fkenlerinin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011finin g\u00f6zlemlendi\u011fi belirtildi. Deneyin ortaokul, lise ve \u00fcniversite d\u00fczeyinde m\u00fcfredatta i\u015flenen &#8220;dinamik&#8221; konular\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi ve video ile deneyin <strong>T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131<\/strong> (TUA) resmi <strong>Twitter<\/strong> (<em>X<\/em>) hesab\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" data-width=\"500\" data-dnt=\"true\">\n<p lang=\"tr\" dir=\"ltr\">T\u00fcrkiye\u2019nin ilk astronotu <a href=\"https:\/\/x.com\/TURKastro?ref_src=twsrc%5Etfw\">@TURKastro<\/a>; mikro yer \u00e7ekimi ortam\u0131nda cisimlerin hareket dinamiklerini inceledi\u011fi, d\u00f6nme ve atalet durumu \u00fczerine keyifli bir video \u00e7ekti. \ud83e\uddd1\ud83c\udffc\u200d\ud83d\ude80\ud83c\udfbe<\/p>\n<p>Newton\u2019un hareket yasalar\u0131n\u0131n uzayda nas\u0131l i\u015fledi\u011fini g\u00f6steren bu video, uzay fizi\u011fine dair merak\u0131n\u0131z\u0131\u2026 <a href=\"https:\/\/t.co\/xCLEd5az9S\">pic.twitter.com\/xCLEd5az9S<\/a><\/p>\n<p>&mdash; T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131 (@tuajans) <a href=\"https:\/\/x.com\/tuajans\/status\/1755338926162592197?ref_src=twsrc%5Etfw\">February 7, 2024<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><script async src=\"https:\/\/platform.x.com\/widgets.js\" charset=\"utf-8\"><\/script><\/p>\n<h3><strong>Alper Gezeravc\u0131 uzayda hangi deney ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapt\u0131<\/strong>?<\/h3>\n<p>Alper Gezeravc\u0131&#8217;n\u0131n uzayda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi di\u011fer deneyler ve ara\u015ft\u0131rmalar \u015funlar oldu:<\/p>\n<p><strong>EXTRAMOPHYTE<\/strong>: Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k, a\u011f\u0131r metal kirlili\u011fi, kurakl\u0131k veya tuzluluk gibi zorlu \u00e7evresel ko\u015fullarda hayatta kalabilen ve geli\u015febilen bitkilerin yery\u00fcz\u00fcndeki strese uyum \u00f6zelliklerinin uzay ortam\u0131nda incelendi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p><strong>CRISPR-GEM<\/strong>: Bu deneyde, bitkilerde uzay ve D\u00fcnya ko\u015fullar\u0131nda genetik de\u011fi\u015fiklikler test edilerek CRISPR tekni\u011finin mikro yer \u00e7ekimi ortam\u0131nda ne kadar etkili oldu\u011funun ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>UYNA<\/strong>: T\u00fcrkiye&#8217;nin uzay, havac\u0131l\u0131k ve savunma sanayisi i\u00e7in yeni nesil malzeme geli\u015ftirme kabiliyeti kazanmas\u0131 amac\u0131yla y\u00fcksek entropili yeni nesil uzay ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n incelendi\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n<p><strong>gMETAL<\/strong>: Bu \u00e7al\u0131\u015fmayla uzay arac\u0131 motorlar\u0131n\u0131n, itkinin yani arac\u0131n havada, karada veya suda ilerlemesi i\u00e7in gereken kuvvetin \u00fcretilmesinde daha verimli h\u00e2le gelmesi hedeflenerek kimyasal tepkimesiz ko\u015fullarda, kat\u0131 par\u00e7ac\u0131klar ile bunlar\u0131n bulundu\u011fu ak\u0131\u015fkan ortam aras\u0131nda homojen bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekiminin etkisinin g\u00f6zlemlendi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p><strong>UzMAn<\/strong>: Mikroalglerin d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimi ortam\u0131ndaki hareketlerinin g\u00f6zlemlendi\u011fi ve bu alglerin uzaydaki ya\u015fam destek sistemleri i\u00e7in potansiyelinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>PRANET<\/strong>: Ar\u0131lar taraf\u0131ndan \u00fcretilen propolisin d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimi ortam\u0131ndaki hareketlerinin g\u00f6zlemlenerek uzay ortam\u0131nda kullan\u0131labilecek bir antibakteriyel \u00fcr\u00fcn olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>METABOLOM<\/strong>: Astronotlardan al\u0131nan kan, idrar ve t\u00fck\u00fcr\u00fck \u00f6rnekleri \u00fczerinde yap\u0131lacak analizler sayesinde uzay ko\u015fullar\u0131n\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkilerinin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 hedeflendi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>M\u0130YELO\u0130D<\/strong>: Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemindeki de\u011fi\u015fikliklerin miyeloid tipteki kan h\u00fccreleri \u00f6zelinde ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve uzay yolculuklar\u0131n\u0131n kanserle birlikte ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini ilgilendiren pek \u00e7ok hastal\u0131k \u00fczerine olas\u0131 etkilerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n<p><strong>MESSAGE<\/strong>: Astronotlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimi ko\u015fullar\u0131nda nas\u0131l tepkiler verdi\u011finin ve uzayda ge\u00e7irilen s\u00fcre artt\u0131k\u00e7a ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l bir uyum g\u00f6sterdi\u011finin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu bilgilerin astronotlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha iyi korunmas\u0131 ve uzayda kolonile\u015fmeye y\u00f6nelik planlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in kullan\u0131laca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p><strong>M\u0130YOKA<\/strong>: D\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimli ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilen kur\u015funsuz lehimleme deneyi ile Alper Gezeravc\u0131&#8217;n\u0131n Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;nda elektronik kart \u00fczerine kur\u015funsuz bile\u015fen montaj\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p><strong>OKS\u0130JEN SAT\u00dcRASYONU<\/strong>: Yapay zeka deste\u011fiyle verilen havan\u0131n oksijen seviyesinin hesaplanarak d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekiminin sebep oldu\u011fu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>VOKALKORD<\/strong>: Yapay zek\u00e2dan yararlanarak seste meydana gelen frekans de\u011fi\u015fimlerinden solunum sistemi fizyolojisindeki rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tespit edilmesinin ve d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimli ortam\u0131n insan sesi \u00fczerine etkilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>ALGALSPACE<\/strong>: \u00dclkemizin d\u00fczenledi\u011fi Ulusal Kutup Bilim Seferleri\u2019nde \u00f6rnekleri toplanan ekstremofilik yani s\u0131cakl\u0131k, pH, tuzluluk, UV radyasyonu gibi a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7evresel ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilen mikroalgler ile \u0131l\u0131man ko\u015fullarda yeti\u015fen mikroalglerin uzay ortam\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00fcretiminin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lk T\u00fcrk astronotu Alper Gezeravc\u0131&#8217;n\u0131n Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu&#8217;nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ilk deneyin detaylar\u0131 sonunda yay\u0131mland\u0131. Konuyla ilgili olarak T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131 resmi Twitter (X) hesab\u0131ndan deneyin konusu ve sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili bilgiler ve video payla\u015f\u0131ld\u0131. \u0130\u015fte Alper Gezeravc\u0131 taraf\u0131ndan uzayda yap\u0131lan ilk deney ve detaylar\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-3839","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3839\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetabaci.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}